امروزسه شنبه, 23 مهر 1398 10:13

نقش مهم و حياتي خانه‏ هاي بهداشت

«خانه ‏های بهداشت»، نخستین و محيطي ‏ترين واحد روستائي ارائه  خدمت در نظام شبكه‏ هاي بهداشتي درماني كشور به شمار می‏روند و نقش مهمی در پیشگیری از بيماري‏ها و صیانت از سلامت مردم را به عهده دارند، به‏ طوری‏که ارتقای‌ شاخص‏‌های‌ بهداشتی‌ کشور به ویژه در روستاها مرهون فعالیت‏های آن‏هاست.
هر خانه بهداشت بسته به شرايط جغرافيايي- به ويژه امكانات ارتباطي و جمعيت – يك يا چند روستا را تحت پوشش خود دارد و نقش کلیدی این خانه ‏‏ها، زمانی مشخص می‏شود که در دور افتاده‏‌ترین ‌روستاهای‌ کشور با ارائه خدمات‌ بهداشتی‌ لازم‌ به‌ روستاییان، از بروز ‌بیماری‌ در جامعه‌ پیشگیری می‏کنند.
مهم‏ترین ماموریت خانه‏ های بهداشت در مناطق روستایی، ارائه خدمات پيشگيرانه و بهبود کيفيت زندگي است. خانه‏های بهداشت وظایف دیگری هم دارند، چون: مراقبت مادر، کودک، بهداشت محیط، بهسازی محیط، آموزش مردم، ارائه مکمل‌ و دیگر موارد است که در حال حاضر با توجه به تغییر چهره بیماری‏ها از واگیر به سمت غیرواگیر، برنامه‏ های کنترل فشار خون، دیابت و بهداشت روان هم به برنامه خانه‌های بهداشت اضافه شده است.
در حال حاضر 29 درصد از جمعیت کشور در مناطق روستایی ساکن هستند و بدون توسعه روستا، توسعه شاخص‏ های سلامت امکان‏ پذیر نیست و با توجه به تغییر نیازها نقش موثر خانه‏ های بهداشت بسيار مهم و تعیین‏ کننده است.
از منظری دیگر، مهم‏ترين و اميدبخش‏ ترين نقش خانه بهداشت، آموزش بهداشت است و بهورزان نیز در خانه‏هاي بهداشت وظایفی چون: سرشماري سالانه و ثبت اطلاعات، آموزش بهداشت عمومي و برنامه‏ هاي تنظيم خانواده و مراقبت‏هاي تغذيه‏ اي، واکسیناسیون و ایمن‏ سازی، نظارت بر موازين بهداشت حرفه‏اي و غربالگري جمعيت تحت پوشش يا گروه‏هاي سني، جنسي و شغلي خاص به‏ طور مستمر يا در مقاطع زماني معين را به عهده دارند.
کارکردهای خانه‏ های بهداشت که به آن‏ها اشاره شد، نشانگر نقش مهم و حیاتی خانه‏ های بهداشت است که وزارت بهداشت را بر آن داشت که یکی از اولویت‏های برنامه تحول نظام سلامت، توجه به بازسازی و تجهیز این خانه‏ ها در مناطق روستایی باشد. بنابراین ساخت و بهره‌برداری از هزار و 995 خانه بهداشت جدید تا بهمن ماه امسال، همچنین تحول در خدمات مراقبت‏های اولیه برای 23 میلیون روستایی و شهرهای زیر 20 هزار نفر از برنامه‏های وزارت بهداشت اعلام شده بود که اکنون به مناسبت سی وششمین سالگرد پیروزی انقلاب، هزار خانه بهداشت افتتاح می‏شود.
ناگفته پیداست که با اجرای برنامه تحول سلامت، تلاش‏هاي زيادي در كشور براي استقرار يك نظام سلامت خوب كه بتواند به تمامي نيازهاي جامعه پاسخ دهد، صورت گرفته است. بدون شک طراحي و استقرار نظام شبكه‏هاي بهداشتي- درماني در كشور به‏ عنوان یکی دیگر از مراحل اجرای برنامه تحول سلامت، می تواند انقلاب چشمگيري را در عدالت و دسترسی همه مردم در دریافت خدمات سلامت ايجاد کند و افق‏های روشنی را برای بهبود کیفیت زندگی مردم در مناطق روستایی و محروم پیش رو داشته باشد.
* دکتر زارع نژاد/ مشاور وزیر و رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‏ رسانی*