برگزاری نشست خبری با موضوع تجزیه و تحلیل علل انسانی مؤثر در موربیدیتی شدید مادران باردار

نشست خبری با عنوان «تجزیه و تحلیل علل انسانی مؤثر در موربیدیتی شدید مادران باردار با استفاده از آنالیز درخت خطا و شبکه بیزین فازی» با همکاری اداره ترجمان دانش مدیریت اطلاع‌رسانی پزشکی و منابع علمی دانشگاه و مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، روز سه‌شنبه ۱۴ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ ساعت ۱۳ در سالن سینا واقع در پردیس دانشگاه برگزار شد.
در این نشست، مهندس مریم فیض‌عارفی، عضو هیات علمی دانشگاه، به عنوان ارائه‌دهنده اصلی به تشریح ابعاد مختلف این طرح پژوهشی پرداخت. همچنین دکتر فریدون لعل، زهرا پژوهیده، اکرم عجم و امین بابایی‌پور از دیگر مجریان و همکاران این پژوهش بودند. این نشست با هدف انتقال یافته‌های علمی به ماماهای شاغل، اعضای هیئت علمی گروه مامایی، دانشجویان مامایی و مراقبین سلامت حاضر در جلسه، برگزار شد.
مهندس فیض‌عارفی در توضیح دلیل انتخاب این موضوع پژوهشی، بر اهمیت حفظ و ارتقای ایمنی و سلامت مادران باردار و نیز ضرورت کاهش خطاهای انسانی در محیط‌های بالینی تأکید کرد و گفت: با توجه به نقش اساسی سلامت مادران در سلامت خانواده و جامعه، این پژوهش تلاش کرده است به یکی از ابعاد مهم اما کمتر مورد توجه در این حوزه بپردازد.
این مطالعه به بررسی موربیدیتی شدید مادران باردار یا عوارض مادری می‌پردازد؛ عوارضی که به پیامدهای ناخواسته فرآیند زایمان اطلاق می‌شود و می‌تواند اثرات کوتاه‌مدت یا بلندمدت قابل توجهی بر سلامت زنان بر جای بگذارد. اهمیت این موضوع از آن جهت است که عوارض مادری، در مقایسه با مرگ‌ومیر مادران، شیوع بیشتری دارد و توجه به آن می‌تواند نقش مهمی در ارتقای سلامت مادران و بهبود کیفیت مراقبت‌های بارداری داشته باشد.
نوآوری اصلی این پژوهش در آن است که برای نخستین بار به شناسایی و مدل‌سازی خطاهای انسانی مؤثر در بروز موربیدیتی شدید مادران باردار پرداخته است. این مطالعه در پنج مرحله انجام شد. در مرحله نخست، پرونده‌های مربوط به موربیدیتی مادران باردار بررسی و علل انسانی مؤثر استخراج شد. سپس با استفاده از روش درخت خطا (FTA)، رویدادهای پایه‌ای منجر به این عوارض شناسایی و تحلیل شد. در ادامه، پرسشنامه اولیه بر اساس این رویدادها طراحی و دیدگاه خبرگان درباره علل شناسایی‌شده جمع‌آوری شد. در مرحله بعد، از منطق فازی برای تعیین احتمال رویدادهای پایه استفاده شد و در نهایت، احتمال وقوع رویدادهای میانی و اصلی با بهره‌گیری از شبکه بیزین مدل‌سازی شد.
یافته‌ها و نتایج این طرح پژوهشی می‌تواند نقش مهمی در شناسایی دقیق‌تر عوامل انسانی مؤثر در بروز عوارض شدید بارداری داشته باشد و به ارتقای کیفیت مراقبت از مادران باردار کمک کند. همچنین نتایج این پژوهش می‌تواند زمینه‌ساز طراحی مداخلات پیشگیرانه و برنامه‌های آموزشی هدفمند برای کادر درمان باشد و در نهایت به کاهش عوارض بارداری، ارتقای ایمنی مادران، حفظ سلامت جمعیت بارور کشور و کاهش هزینه‌های تحمیل‌شده به نظام سلامت منجر شود.
در پایان این نشست، شرکت‌کنندگان سوالات و دیدگاه‌های خود را درباره روش پژوهش، نحوه شناسایی خطاهای انسانی، کاربرد نتایج در محیط‌های درمانی و امکان استفاده از این مدل‌ها در بهبود مراقبت‌های مامایی مطرح کردند. این بخش با استقبال حاضران همراه شد و بر اهمیت بهره‌گیری از پژوهش‌های نوآورانه در تصمیم‌سازی‌های آموزشی و درمانی برای ارتقای سلامت مادران تأکید شد.