در نشست خبری مشترک اداره ترجمان دانش مدیریت اطلاع رسانی پزشکی و منابع علمی و دانشکده پرستاری و مرکز تحقیقات پرستاری دانشگاه علوم پزشکی گناباد، خانم صابری، دانشجوی دکترای رشته پرستاری، نتایج سه طرح پژوهشی خود را مورخ یک آذرماه 1404، در سالن رازی دانشکده پرستاری به اطلاع اعضای هیات علمی، دانشجویان و اصحاب رسانه رساند. این طرحهای پژوهشی که با همکاری و پشتیبانی مرکز تحقیقات پرستاری و تحقیقات بالینی بیمارستان علامه بهلول انجام شدهاند، بر تأثیر طرح «پرستار پیگیر» بر بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن تمرکز دارند.
سه طرح پژوهشی با محوریت «پرستار پیگیر» بر روی بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن شامل نارسایی قلبی، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) و دیابت انجام شد. در این طرحها، دستورالعمل وزارتی «پرستار پیگیر» به مدت سه ماه بر روی بیماران اجرا گردید. پیگیری بیماران به صورت تلفنی انجام شد و آموزشهای لازم به آنها ارائه گردید. همچنین، در صورت بروز مشکل، ارجاعات لازم به پزشک یا مراکز درمانی صورت گرفت و در پایان دوره سه ماهه، شاخصهای کلیدی سلامت بیماران اندازهگیری شد. نوآوری این پژوهشها در پیادهسازی و ارزیابی تأثیر یک دستورالعمل وزارتی در مقیاس بالینی و بر روی گروههای مختلف بیماران مزمن است. خانم صابری افزود: ما به دنبال سنجش تأثیر این طرح بر جنبههای گوناگون سلامت بیماران بودیم؛ از جمله کیفیت زندگی، شدت بیماری، علائم تنفسی، شاخصهای ارزیابی بالینی، خودمراقبتی و شاخصهای کنترل متابولیکی.
یافتههای این سه طرح پژوهشی نشان داد که حضور پیوسته و فعال پرستار در فرآیند مراقبت از بیماران مزمن، تأثیرات مثبت و معناداری بر سلامت آنان دارد. به طور خلاصه، نتایج حاکی از آن است که طرح پرستار پیگیر:
• کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی را بهبود میبخشد.
• کیفیت زندگی، شدت بیماری، تنگی نفس و شاخصهای ارزیابی را در بیماران مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) تحت تأثیر مثبت قرار میدهد.
• بهبود خودمراقبتی و شاخصهای کنترل متابولیکی را در بیماران دیابتی به همراه دارد.
این طرح پژوهشی در حال حاضر در کلینیک طرح پرستار پیگیر به طور روتین اجرا میگردد. اجرای این طرح پژوهشی میتواند به شکل قابل توجهی از مشکلات بیماران مزمن بکاهد. پیگیری مستمر باعث میشود تغییرات مهم در وضعیت سلامت بیمار زودتر شناسایی شود و از بروز تشدید علائم، مراجعههای غیرضروری به اورژانس و بستری مجدد جلوگیری گردد. همچنین آموزشهای هدفمند، آگاهی بیماران را نسبت به بیماری، داروها، سبک زندگی و مراقبتهای پیشگیرانه افزایش میدهد که این موضوع به بهبود کیفیت زندگی و خودمدیریتی بیماران منجر میشود. در کنار اینها، ارتباط مستمر میان پرستار و بیمار باعث افزایش حس امنیت، رضایتمندی و اعتماد بیمار به سیستم درمانی میشود. در نهایت، کاهش بستریها و مدیریت بهتر بیماریهای مزمن میتواند بار مالی و فشار کاری سیستم سلامت را نیز کاهش دهد و خدمات درمانی کارآمدتری ارائه شود.
این نشست که در ساعت ۱۲ ظهر با حضور پررنگ اعضای هیات علمی، دانشجویان و نمایندگان رسانهها برگزار شد، زمینهای برای گفتوگوی علمی و انتقال یافتههای پژوهشی به سیاستگذاریهای بالینی فراهم آورد.